ΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΜΕΤΑΞΑ
ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΑΝΕΡΓΑΤΙΚΗΝ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΙΝ ΠΕΙΡΑΙΩΣ
ΤΗΝ 1η Μαίου 1940.
(Περίληψις. Οικονομικόν το κύριον όπλον του πολέμου που έχει καταργήσει σχεδόν την ουδετερότητα. Αι οικονομικαί συνέπειαι του πολέμου, πτώσις νομισμάτων, αναστάτωσις αγορών, ακρίβεια, ανεργία, με αντίκτυπο στον εργατικό κόσμο. -Τα κοινωνικά μέτρα εξασφαλίσεως των Ελλήνων εργαζομένων απο τας συνεπείας του μεγάλου πολέμου. Τα επιδόματα, επικουρική ασφάλισις, πρόνοια)
Αφ ότου αρχίσαμε την γιγαντιαία προσπάθειαν της κοινωνικής μεταρυθμίσεως της Ελλάδος, προσπάθειαν που ενεκαινίασεν η 4η Αυγούστου του 1936, είναι σήμερα η τέταρτη φορά που μαζευόμεθα μαζί, εργάται και εργάτριαι και υπάλληλοι των Αθηνών, του Πειραιώς και των Περιχώρων, που αντιπροσωπεύετε τον εργατιικόν και υπαλληλικόν κόσμον ολοκλήρον της Ελλάδος, είναι λέγω, η τέταρτη φορά που μαζευώμεθα να εορτάσωμεν την Εθνικήν ημέραν της Εργασίας, την Πρωτομαγιά μας.
Τις άλλες τρεις φορές μαζευθήκαμε με αισθήματα μεγάλης αισιοδοξίας μέσα σε μία ατμόσφαιρα ειρηνική του κόσμου ολοκλήρου, που μας έδιδε τόσες ελπίδες για το μέλλον του κόσμου, για το μέλλον της Ευρώπης και για το μέλλον το δικό μας. Σήμερα, αν για εμάς η αισιοδοξία μένη ολόκληρη, όμως η ατμόσφαιρα όλη η άλλη είναι γεμάτη από τους καπνούς του πολέμου, από την ανησυχία και την αγωνία ολοκλήρου της ανθρωπότητος για το μέλλον της. Γιατί ο πόλεμος αυτός ίσως είναι ο πιο φοβερός από όλους που είδε η ιστορία της ανθρωπότητος.
Και σ αυτόν τον πόλεμο, δεν πρόκειται να κριθή αν ο ένας ή ο άλλος θα πάρη ένα κομμάτι εδάφους παρά πάνω ή παρα κάτω, αλλά προκειται να κριθή η τύχη του πολιτισμού ολοκλήρου της ανθρωπότητος και ίσως για πολλούς αιώνας. Είναι επομένως εύλογη η ανησυχία που κρατεί σε αγωνία τις καρδιές και τις ψυχές όλων των ανθρώπων.
Αλλά αν και εμείς περνούμε μέσα από τις ανησυχίες αυτές, όμως έχομεν σαν αντίκρυσμα το υπερήφανον συναίσθημα, ότι η Ελλάς ευρίσκεται μέσα σ' αυτήν την κρίσιν, όχι όπως άλλοτε , όχι όπως ήτανε κατα τον προηγούμενον μεγάλον πόλεμον διηρημένη και εξουθενωμένη, αλλά ευρίσκεται ισχυρά, δυνατή, ενώμένη σε τρόπο που υπήρξε πραγματικά σπάνιος στην ιστορίαν της....
..........
η Πρώτη απειλή που παρουσιάστηκε ήταν η απειλή της ανεργίας. Ποία δεν φοβερή συνέπεια έχει η ανεργία, όχι μονάχα στον εργατικό κόσμο, αλλά και σε ολόκληρη την κοινωνία, το ξεύρομεν όλοι μας. Ευθύς μετά την 4ην Αυγούστου του 1936 είχαμεν εύρει αριθμόν ανέργων που ανεβιβάζετο σε 135.000 περίπου. Επειδή δε κάθε χρόνο προστίθενται χείρες εργασίας ένεκα της αυξήσεως του πληθυσμού, θα είχαμε ακόμη 58.000 περίπου νεοδημιουργούμενους εργάτες, και επομένως έπρεπε νάχουμε σήμερα, αν η κατάστασις εξακουλουθούσε η ίδια, έπρεπε να έχουμε στις παραμονές του πολέμου πάνω-κάτω 194.000 ανέργους.
Και όμως κατορθώσαμε στα χρόνια που πέρασαν, χάρις στην κοινωνική μεταρρύθμιση, που με την μεγαλύτερη αποφασιστικότητα ανελάβαμεν και ενεργήσαμεν, κατωρθώσαμε λέγω, να απορροφηθή ταχέως ο μεγάλος αυτός αριθμός και και έτσι τον μήνα Αύγουστο του 1939, δηλάδη το μήνα που προηγήθηκε του πολέμου, είχε απορροφηθή ολόκληρον αυτό το ποσόν της ανεργίας......
( ΛΟΓΟΙ , τόμος δεύτερος 1939-1940, σελίς 282--298)